18 juli 2010 door Anton van Hooff
Ach, waarom zou je je laten schrappen als kerklid? Pas het kindermisbruik gaf veel mensen het stootje om toch maar even die administratieve handeling te verrichten. Moeilijk is de formaliteit niet. Vroeger moest ja naar het stadhuis. Nu volstaat een brief. Modellen en adressen zijn te vinden onder ‘uitschrijven kerk’ op het internet. Je kunt je zelfs formeel laten ontdopen!
Voor de moderne mens is uittreden dus een betrekkelijk simpele daad. Anders lag dat voor de christelijk geworden Victor Klemperer (1881-1960). Als geëmancipeerde Duitse jood trad hij in 1912 toe tot de Lutherse kerk. Hij was toen al zes jaar getrouwd met de ‘Arische’ Eva Schlemmer. Dit ‘gemengde’ huwelijk beschermde hem lang voor de Shoah (het betere woord voor het verfoeilijke ‘Holocaust’). Van dagboeken die hij zijn hele leven lang bijhield, zijn vooral de aantekeningen over de jaren 1933-1945 aangrijpend. Stap voor stap komt de naziterreur dichterbij. Alles verliest hij, van zijn professoraat tot zijn kat (joden mochten geen huisdieren houden). Hongerend en kleumend wacht hij in Dresden in een speciaal halfjodenhuis het einde af. Hij stond al op de lijst om afgevoerd te worden. Ondanks zijn isolement wist hij precies wat daar hem dan te wachten stond.
Victor Klemperer werd gered door het Britse terreurbombardement op Dresden van 13 februari 1945. Deze echte holokaustos (Grieks voor totaalverbranding) bracht zeker 20.000 mensen een verschrikkelijke dood, maar redde dat ene leven. Teruggekeerd noteert hij op 30 juli hij bij een evangelische dienst op de radio: ‘Het wordt me dagelijks raadselachtiger hoe mensen aan de goedige, lieve God en dergelijke kunnen geloven. Ik wil nu juist uit de kerk treden, die mij schandelijk in de steek heeft gelaten.’ Op 19 augustus 1945 lieten de Klemperers zich op het stadhuis formeel uitschrijven uit de Evangelisch-Lutherse Landskerk.
Geplaatst in Bestuursweblog | Geen reacties »
1 juli 2010 door admin
Walfred Haans (vakcommunity Filosofie) interviewt Floris van den Berg
De Vrije Gedachte is een vereniging met zo’n zeshonderd leden die zich ten doel stelt het vrijdenken te bevorderen . De Utrechtse wetenschapsfilosoof en milieu-filosoof Floris van den Berg is bestuurslid van deze vereniging. Hij verdedigt het verlichtingshumanisme en onder meer het pamflet Hoe komen we van religie af? en Filosofie voor een betere wereld verschenen van zijn hand. Hij liet zich door mij interviewen.
Wat is De Vrije Gedachte voor een vereniging?
Het is een vrijdenkersvereniging. Dat wil zeggen dat wij uitgaan van het atheïstisch humanistisch gedachtegoed. Wij vinden dat rede en rationaliteit de houding vormen waarmee de werkelijkheid moet worden onderzocht. Dat betekent enerzijds een kritiek op religie en anderzijds dat wij een zo groot mogelijke vrijheid van expressie nastreven.
Lees verder »
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
28 mei 2010 door admin
Opvoeden tot vrijheid in levensbeschouwelijk opzicht, is dat niet een paradoxale opgave? Een christelijke of islamitische school zal toch de eigen overtuigingen ten aanzien van de wereld en de mens willen overbrengen, ook al benadrukt men tegenwoordig dat het geloof een kwestie is van eigen keuze? Geldt hetzelfde voor een ‘vrijdenkersopvoeding’: een uitnodiging tot onbevooroordeeld denken of een introductie in het overtuigde atheïsme? En hoe gaat het Humanistisch Vormingsonderwijs hier eigenlijk mee om: geeft het de leerlingen iets mee over het humanisme terwijl het een breed perspectief op levensbeschouwing wil geven en oproept tot verdraagzaamheid? Ik ben benieuwd hoe vrijdenkers hier omgaan met de spanning tussen waakzaamheid tegen godsdienstige dwingelandij, de eigen uitgesproken levensovertuiging en het ideaal van vrije opvoeding. Daarom ben ik er zaterdag ook bij.
Misschien helpt het om leerlingen bekend te maken met alle grote levensbeschouwelijke stromingen en daarbij, net als in de literatuur, het onderscheid te maken tussen fictie en non-fictie. En dat is niet hetzelfde als het verschil tussen onzin en zin. Fictie draagt vaak bij tot zingeving, non-fictie confronteert ons met de onmiskenbare werkelijkheid. Gaat het niet pas mis als de genres door elkaar worden gehaald? Ik ben benieuwd hoe het zaterdag uitpakt.
Rein Zunderdorp
Voorzitter Humanistisch Verbond
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
20 mei 2010 door admin
20 mei is uitgeroepen tot Teken Mohammed Dag, omdat South Park onder druk een aflevering heeft aangepast waarin Mohammed in berenpak verschijnt.
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
10 mei 2010 door Anton van Hooff
| 11 mei 2010 |
| 23:25 |
| 18 mei 2010 |
| 23:30 |
Richard Dawkins met De wortel van het kwaad op Nederland 2 bij HUMAN
Direct ging bij mij de radio uit als Anton Constandse in de zendtijd van De Vrije Gedachte werd aangekondigd: zijn schraperige falsetstem was onuitstaanbaar. En ook het sarcasme van Fries de Vries heeft mij nooit kunnen bekoren. Zendgemachtigde te zijn is mooi, maar het is moeilijk niet voor eigen parochie te gaan preken. In die zin is het geen ramp dat onze zendtijd is opgegaan in de grote pot van het humanisme. Daardoor wordt in elk geval de professionaliteit gegarandeerd. De professionals van HUMAN hebben de televisie-uitzendingen van 11 en 18 mei bestempeld als programma’s van De Vrije Gedachte. En ze zijn ook geheel in de geest van ons waanvrije humanisme. Als felle profeet van het New Atheism zaagt Richard Dawkins alle stoelpoten onder de religie weg. Christen- en Jodendom krijgen er evenzeer van langs als de islam. Alle argumenten tegen een goddelijke Schepper worden smakelijk door Dawkins gedebiteerd: ‘Wie heeft de Schepper geschapen? … Alle gelovigen atheïsten, want zij hebben de oude goden afgezworen. Ze zijn alleen een god verder. …De moderne wereldgodsdiensten zijn blijven steken in mythen uit de bronstijd…er bestaan per definitie geen gematigde gelovigen…religie laat goede mensen slechte dingen doen.’’ Met zulke uitspraken lardeert Dawkins de pakkende filmbeelden van religieus fanatisme: Lourdes, een jood die zich tot de islam bekeerde, een baptistische school die de leerlingen de evolutie afleert en een joodse instelling die de scholieren al even achterlijk houdt. Deze beelden, die aan het begin van de tweede uitzending te zien zijn, sluiten prima aan bij het thema van de Vrijdenkersdag van 29 mei ‘Opvoeden zonder waan’ (zie elders op deze webstek).
Geplaatst in Algemeen, Evenement | Geen reacties »
4 mei 2010 door Anton van Hooff
Het belang van de Vrijdenkersdag 2010 ‘opvoeden zonder waan’
“Wat doen ze eigenlijk op het altaar?… Wat is een kathedraal?… Wat is Pinksteren?” Zulke vragen stellen me de gymnasiasten met wie ik in het kader van een schooluitwisseling in Sint-Petersburg ben. Onze gastvrouwen – mannelijke leraren zijn in Oost-Europa een zeldzaamheid – brengen ons naar de vele kerken van de noordelijke metropool. Ze zijn sinds de ineenstorting van het communisme aan de Russisch-orthodoxe Kerk teruggegeven. Voorheen waren er sporthallen in gevestigd of elektriciteitscentrales of musea – onder andere van het atheïsme!
Tijdens de urenlange wandelingen door de enorme stad aan de Newa is er alle gelegenheid tot gesprekken. Zo loop ik een tijdje op met twee meisjes. De een ontpopt zich als atheïst, de ander gelooft dat er toch ‘iets’ moet zijn. Nou ja, geen hel, maar met de dood kan het toch niet afgelopen zijn. Een hemel? Ja, maar dan niet alleen voor mensdieren. Ze blijkt onder de indruk van paranormale televisie-uitzendingen. Gelooft u dan niet in de liefde?” vraagt ze mij indringend. Moeilijk hoor om de diverse betekenissen van ‘geloven’ uit elkaar te houden. En natuurlijk komt ze met de onmogelijke vraag: bewijst u maar dat er ‘niets’ is.
Hoe zijn deze twee jonge mensen van 16 jaar tot volkomen tegengestelde overtuigingen gekomen? De school kan het niet gedaan hebben – het Stedelijk Gymnasium Nijmegen is een voorbeeldig werelds instituut, dat een verzoek om een gebedsruimte resoluut heeft afgewezen: geloven doe je maar in de kerk of moskee. Zit het in hun karaktergenen? Zijn het inzichten waartoe ze na rijp beraad zijn gekomen? Of heeft de ouderlijke opvoeding toch een verschillend stempel op hen gedrukt?
Terwijl we wandelend discussiëren bedenk ik hoe actueel het thema van onze vrijdenkersdag van 29 mei is: opvoeden zonder waan.
Geplaatst in Bestuursweblog | Geen reacties »
29 april 2010 door admin
In de aanloop naar de jaarlijkse ‘Oranjemaniedag’ is het altijd zinvol even de gedachten te laten gaan over hét staatkundig relict bij uitstek: de monarchie.
Als men bedenkt dat een niet onaanzienlijk deel van de monarchisten – zoals overal in de maatschappij overigens – familie, buren, collega’s, kortom mensen in hun naaste omgeving, uit zelfzucht en jaloezie amper het licht in de ogen gunt, rijst de vraag wat deze mensen toch wel mag bezielen om de ‘koninklijke’ familie op zo’n volstrekt overdreven wijze te adoreren.
Wat mag er daarbij wel niet in hun gedachtewereld of, beter gezegd, gevoelsleven omgaan?
Permanente verafgoding van medemensen, laat staan een hele familie, ligt helemaal niet in hun aard!
Bij nadere beschouwing moet men wel concluderen dat de hele oranjemanie niet iets is dat écht vanuit de mensen zelf komt.
Net als het godsgeloof – de monarchie heeft met haar toeters en bellen ook veel sacraals in zich – van A tot Z aangeleerd gedrag. Dit in tegenstelling tot democratische gezindheid, die verre van aangeleerd wordt!
Het een en ander is niet zo verwonderlijk als men bedenkt dat elke Nederlander van jongs af aan in meer of mindere mate met het oranjevirus wordt besmet, zeg maar gerust wordt geïndoctrineerd, met als kwalijk gevolg dat een groot deel van de bevolking er nooit meer los van komt.
Het hele koningsgezinde gedrag is bij het merendeel van deze mensen dan ook op te vatten als een aaneenschakeling van Pavlov-reacties.
De kalender geeft 30 april aan en als vanzelf steekt men zich in het oranje en trekt lallend door stad of dorp; er beweegt iets op een balkon en men begint ogenblikkelijk te juichen en ‘oranje boven’ te zingen; het koningshuis komt ter sprake en men vergeet geheid in welke eeuw men leeft.
Lees verder »
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
29 april 2010 door admin
In de Volkskrant van 20 maart betogen Anne-Mei The en Hans Wansink dat het gesprek over de angst voor de dood tot een particulier gesprek is geworden, terwijl het een sociaal en cultureel probleem is. Oftewel: de laatste fase van het leven gaat ons allemaal aan. Zij suggereren in hun artikel dat een zelfgekozen levenseinde rechtsreeks voortvloeit uit de angst voor de dood. Wanneer echter op basis van dit uitgangspunt een maatschappelijke en politieke discussie gevoerd gaat worden, blijven velen – net als nu – in de kou staan.
De verbreding van de discussie die The en Wansink voorstaan, leidt de aandacht af van waar het bij zelfbeschikking om draait: het autonome individu bepaalt zelf hoe het leven geleefd wordt en uiteindelijk ook hoe het leven zijn einde vindt. Zelfbeschikking kan inhouden dat iemand zonder ingrijpen voortleeft tot het lichaam het begeeft. Maar zelfbeschikking kan ook inhouden dat men dat moment niet afwacht en eerder uitstapt. The en Wansink doen het voorkomen alsof die wens tot eerder uitstappen niets anders is dan een vlucht voor angst. Angst voor de naderende dood, angst voor lijden, angst om de omgeving tot last te zijn. Ongetwijfeld worden mensen met dit soort angsten geconfronteerd maar we moeten ver weg blijven van de vooronderstelling dat een zelfgekozen levenseinde een laf of angstvallig genomen besluit is. Het tegendeel is het geval.
Lees verder »
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
12 april 2010 door admin
| 17 april 2010 |
| 11:00 | tot | 12:00 |
Voordracht met discussie door Gerard Schellekens
Ir. Gerard Schellekens houdt op zaterdag 17 april een voordracht over hulp bij zelfdoding in Utrecht. Schellekens is voorzitter van de Stichting Vrijwillig Leven (SVL). De Stichting verdedigt het standpunt dat hulp bij zelfdoding – onder bepaalde voorwaarden – niet langer strafbaar zou moeten zijn. Schellekens hielp in november 2007 de 80-jarige Co de Jong op haar uitdrukkelijke verzoek aan een waardig einde toen de verpleeghuisarts niet bereid bleek haar doodswens te respecteren. Hij zal spreken over het standpunt van zijn Stichting en over dit specifieke geval, waarvoor hij is veroordeeld tot een gevangenisstraf. Na afloop is er gelegenheid tot discussie. De organisatie is in handen van Vereniging De Vrije Gedachte. Zelfbeschikking rond het levenseinde is een van de kernthema’s waar de vereniging zich sterk voor maakt.
Algemene ledenvergadering
Op zaterdag 17 april organiseert vereniging De Vrije Gedachte haar jaarlijkse ledenvergadering. Traditiegetrouw organiseert de vereniging een lezing over een voor de leden interessant onderwerp voorafgaand aan de ALV. Deze keer spreekt ir. Gerard Schellekend. Ir. Gerard Schellekens kwam in 2009 in het nieuws toen hij werd veroordeeld tot 10 maanden cel, waarvan 8 voorwaardelijk, wegens overtreding van artikel 294.2 van het Wetboek van Strafrecht. Dit wetsartikel stelt doelbewuste hulp bij zelfdoding strafbaar, wonderlijk genoeg alleen als er ook inderdaad een zelfdoding volgt.[1] Maar ook merkwaardig is het dat het niet strafbaar is wanneer een arts de hulp verleent terwijl dat niets met medisch handelen te maken heeft. De SVL is ook tegen de verplichting voor wie dan ook om de gevraagde hulp te verlenen. Een verwijsplicht lost tenslotte niets op. Lees verder »
Geplaatst in Algemeen, Evenement | Geen reacties »
2 april 2010 door admin
Vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte heeft August Hans den Boef (1949) uitgeroepen tot Vrijdenker van het Jaar 2010. Den Boef is literatuurwetenschapper en docent-onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam. Als geëngageerd publicist en republikein schrijft hij niet alleen over literatuur, maar ook over secularisme, religie en popmuziek. Zijn boeken als Nederland Seculier! en God als Hype. Dwarse Notities over religieus Nederland tonen hem als een scherp essayist en pamflettist, in de traditie van de door hem bewonderde Multatuli. Zijn meest recente boek, Oh god, er is geen god, bevat Multatuli’s ideeën over religie hertaalt in hedendaags Nederlands. In het Multatuli jaar – 150 jaar na de publicatie van Max Havelaar – wordt Den Boef, die in de literaire vrijdenkerstraditie staat, door atheïstisch humanistische vereniging De Vrije Gedachte uitgeroepen tot Vrijdenker van het Jaar.
Op 18 september 2010 zal de prijs in Utrecht overhandigd worden en Den Boef zal er een rede uitspreken. De plechtigheid vindt plaats samen met de Anton Constandse lezing.
Geplaatst in Algemeen | Geen reacties »
