Am I an Atheist Or An Agnostic?

4 maart 2010 door admin

Een stuk van de filosoof Bertrand Russell dat mooi aansluit op de vorige bijdrage van Anton.

AM I AN ATHEIST OR AN AGNOSTIC? A PLEA FOR TOLERANCE IN THE FACE OF NEW DOGMAS

by Bertrand Russell (1947)

I speak as one who was intended by my father to be brought up as a Rationalist. He was quite as much of a Rationalist as I am, but he died when I was three years old, and the Court of Chancery decided that I was to have the benefits of a Christian education.

I think perhaps the Court of Chancery might have regretted that since. It does not seem to have done as much good as they hoped. Perhaps you may say that it would be rather a pity if Christian education were to cease, because you would then get no more Rationalists.

They arise chiefly out of reaction to a system of education which considers it quite right that a father should decree that his son should be brought up as a Muggletonian, we will say, or brought up on any other kind of nonsense, but he must on no account be brought up to think rationally. When I was young that was considered to be illegal.

Sin And The Bishops

Since I became a Rationalist I have found that there is still considerable scope in the world for the practical importance of a rationalist outlook, not only in matters of geology, but in all sorts of practical matters, such as divorce and birth control, and a question which has come up quite recently, artificial insemination, where bishops tell us that something is gravely sinful, but it is only gravely sinful because there is some text in the Bible about it. It is not gravely sinful because it does anybody harm, and that is not the argument. As long as you can say, and as long as you can persuade Parliament to go on saying, that a thing must not be done solely because there is some text in the Bible about it, so long obviously there is great need of Rationalism in practice.

As you may know, I got into great trouble in the United States solely because, on some practical issues, I considered that the ethical advice given in the Bible was not conclusive, and that on some points one should act differently from what the Bible says. On this ground it was decreed by a Law Court that I was not a fit person to teach in any university in the United States, so that I have some practical ground for preferring Rationalism to other outlooks.

Lees verder »

Je kunt nooit weten

3 maart 2010 door Anton

Het is lastig met een agnost te discussiëren. Agnoostos is Grieks voor ‘niet wetend’. Een agnost lijkt het gelijk van een kritische houding aan zijn kant te hebben als-tie zegt: “Je kunt nooit zeker weten of er toch niet een god bestaat.’ Ja, ik kan ook niet bewijzen dat er op de zon geen mensen wonen. Toch lijkt het alleszins redelijk om die mogelijkheid maar uit te sluiten. Een agnost is dus iemand die niet wil weten.

Filosofische inzichten contra godsdienstige opvattingen

3 maart 2010 door Wim de Lobel

Uitgelicht: een artikel van Wim de Lobel uit een eerdere publicatie van De Vrijdenker

 

Platonisme voor het volk

 In ons tijdschrift van juni en jui/augustus  (2007) verscheen van de hand van Paul Hopster een uitgebreid overzicht over de ontstaansgeschiedenis van wereldgodsdiensten en wereldbeschouwingen. Zoals hij aangeeft putte hij uit de Encyclopedia Britannica, daarbij zich wel bij voorbaat verontschuldigende voor misinterpretaties. Het is inderdaad riskant om een enkele bron te raadplegen. Omdat het accent van Paul’s bijdrage nogal ligt op de godsdienstige en/ofwel religieuze uitgangspunten, wil ik daarop wat nader ingaan. Mijn bijdrage is dus niet een ter discussiestelling maar meer bedoeld als een toevoeging.

Lees verder »

Symposium ‘Humanisme, politiek en publieke ruimte’

2 maart 2010 door admin
7 mei 2010

Vooraankondiging

Op vrijdag 7 mei, s’middags organiseren het J.P. van Praag Instituut en het Humanistisch Archief, ondersteund door het Humanistisch Verbond en het Centre for Inquiry Low Countries, een symposium. Het thema is humanisme in relatie tot de politiek en de publieke ruimte. Een aantal sprekers (historici, politici, promovendi) afkomstig uit, maar ook buiten de humanistische beweging, zal medewerking verlenen aan de bijeenkomst. Tijdens deze middag zal ook een boek over het leven en werk van Rob Tielman worden gepresenteerd.

Wanneer:        7 mei,  s’middags.

Waar:              Kromme Nieuwe Gracht 29, Utrecht (Universiteit voor Humanistiek).

Nadere informatie over het programma volgt.

Jules Brabers

Het Humanistisch Archief

2 maart 2010

Nieuw venster op oude waarden

28 februari 2010 door Anton

Sinds 1856… Dit jaartal staat fier in het nieuwe logo boven onze vernieuwde website. Wat zegt het dat De Vrije Gedachte al zo oud is? Ook bierbrouwerijen doen net alsof ze al in de tijd van graven en hertogen hun drankjes produceerden. Is geschiedenis ooit een geldig argument? Je kunt ook zeggen dat een lang verleden een reden is om de oude troep eens op te ruimen. Neem het koningschap. Of het feit dat mensen al duizenden jaren in goden en astrologie geloven.

De Vrije Gedachte kan echter moed putten uit haar eerbiedwaardige geschiedenis. Veel prominente hervormers zijn kortere of langere tijd lid van onze vereniging geweest of van haar voorganger De Dageraad. Zij hebben niet alleen de rechten van de godvrijen bepleit, maar zich ingezet voor allerlei vormen van bevrijding zoals het recht op crematie en vrouwenkiesrecht. Pas nog heeft De Vrije Gedachte in een adres aan de Tweede Kamer gepleit voor het opheffen van het verbod op hulp bij zelfdoding. Waarom zou hulp bij wel strafbaar zijn, terwijl suïcide sinds de Verlichting is toegestaan (behalve in Engeland en Ierland waar tot respectievelijk 1961 en 1993 een zelfmoordpoging strafbaar was)?

Zo zet De Vrije Gedachte zich ook na 154 jaar in voor de vrijheid van de mens. De verjongde website is een nieuw venster op oude waarden.

DVG Adres aan Tweede Kamer inzake strafbaarheid hulp bij zelfdoding

17 februari 2010 door Anton

Het Burgerinitiatief Voltooid Leven, dat met zijn pleidooi om voor mensen boven de 70 hulp bij levensbeëindiging brede steun krijgt, heeft ook de instemming van de oudste atheïstisch-humanistische vereniging van Nederland De Vrije Gedachte (sinds 1856). De Vrije Gedachte beschouwt een vrijmaking van levensbeëindiging voor die leeftijdscategorie echter als niet meer dan een eerste stap naar de algehele zelfbeschikking over het eigen leven. Tenslotte is 70 een nogal arbitrair cijfer. De vereniging De Vrije Gedachte vraagt de Kamer dan ook om afschaffing van het artikel 294 lid 2 van Wetboek van Strafrecht. Het wetsartikel is religieus geïnspireerd – wat niet thuishoort in een seculiere staat. Het doet bovendien geen recht aan het zelfbeschikkingsrecht van de Nederlandse burger. Buiten dat stelt het niet-medische helpers ten onrechte bloot aan rechtsvervolging en leidt in de praktijk tot onverkwikkelijke en mensonwaardige situaties voor betrokkenen.

In het bijgaande adres aan de Tweede Kamer vraagt DVG om het wegnemen van het wettelijke obstakel dat de zelfbeschikking in de weg staat, artikel 294, lid 2 van het Wetboek van Strafrecht. Dat verbiedt alle hulp bij zelfdoding. Dit wetsartikel[1] is een wezensvreemd element in de Nederlandse wet dat al bij de invoering in 1886 twijfel aan de rechtmatigheid wekte. Het ging namelijk om een stuk gelegenheidswetgeving.

Aanleiding was de zaak Dettemeijer uit 1859. Deze militair en zijn vriendin hadden besloten samen uit het leven te stappen omdat ze niet met elkaar mochten trouwen. Ze dronken vergif. Bij haar had het wel het gewenste effect, maar hij overleefde. In eerste instantie werd Dettemeijer ter dood veroordeeld, maar in hoger beroep sprak het Hoog Militair Gerechtshof hem vrij: “overwegende, dat noch de zelfmoord, noch de medepligtigheid aan zelfmoord bij de Nederlandse wetgeving strafbaar is gesteld”. Sinds de vernieuwing van ons rechtsstelsel in de Bataafse Republiek was zelfdoding of een poging toegestaan, anders dan in Groot-Brittannië en Ierland waar tot respectievelijk 1961 en 1993 een zelfmoordpoging strafbaar was.

De motivering voor het wetsartikel door de toenmalige regering was ‘eerbied aan het menselijke leven in het algemeen verschuldigd’. Deze legitimatie is duidelijk religieus geïnspireerd en doet onrecht aan het principieel seculiere karakter van de Nederlandse staat.

In de praktijk stelt dit archaïsche en moralistische wetsartikel niet-medische deskundigen van De Einder en de Stichting Vrijwillig Leven bloot aan rechtsvervolging als ze de hulp willen bieden die mensen met doodswens van hen vragen.[2] Het proces tegen Gerard Schellekens van de Stichting Vrijwillig Leven is het jongste voorbeeld van deze aantasting van de menselijke autonomie. Het is immers zo dat alleen medici sinds 1 april 2002 volgens Wet toetsing levensbeëindiging onder voorwaarden die assistentie mogen verlenen. Het is aan hen te bepalen of een lijden ongeneeslijk en uitzichtloos is. Onverkwikkelijke situaties doen zich voor als iemand met een doodswens onder de zorg van een nieuwe arts komt, die haar/zijn eigen verantwoordelijkheid moet waarmaken.[3] Mensen die psychisch lijden of het leven moe zijn, zijn helemaal overgeleverd aan het oordeel van de arts in wiens/wier handen zij vallen.[4]

Adres van De Vrije Gedachte aan de Tweede Kamer

De aanbiedingsbrief

Het volledige persbericht


[1] Hij die opzettelijk een ander bij zelfdoding behulpzaam is of hem de middelen daartoe verschaft, wordt, indien de zelfdoding volgt, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie.

[2] Natuurlijk gaat het niet om het aanzetten tot zelfdoding uit kwalijke bedoelingen. De strafbaarheid daarvan wordt gedekt door WvS art. 294.1.

[3] Situaties die zich juist in de laatste kwetsbaarste fase van het leven frequent voordoen: ziekenhuis, verzorghuis, verpleeghuis.

[4] De film “Mag ik dood?” van  mei 2008  bewijst eens en te meer op welke wijze mensen die psychisch uitzichtloos en ondraaglijk lijden, bij artsen en psychiaters meestal op een muur stuiten als het gaat om hun wens tot zelfdoding te realiseren.

Lezing Johan Braeckman over filosofie

4 februari 2010 door admin
18 maart 2010
19:30tot22:00
25 maart 2010
19:30tot22:00

Professor Johan Braeckman over filosofie en de evolutietheorie
Data: 18 & 25 maart 2010
Locatie: Universiteit voor Humanistiek, Kromme Nieuwe Gracht 29 te Utrecht.
Tijd: 19-30 tot 22.00 uur. Zaal open met koffie/thee om 19.00 uur.
Toegang: 5 Euro (studenten 3 Euro)
Georganiseerd door seculier humanistische denk tank Center for Inquiry Low Countries i.s.m. Home Academy Publishers.
www.cfilowcountries.org
www.home-academy.nl

De evolutietheorie is een van de belangrijkste wetenschappelijke theorieën. Behalve een antwoord op diverse vragen over empirische aspecten van biologische verschijnselen, biedt ze mogelijkheden om na te denken over diverse filosofische problemen.

Lees verder »

Biopaspoort is Duits persoonsbewijs

31 januari 2010 door Anton

Anton van Hooff: Biopaspoort is Duits persoonsbewijs

Het gehate persoonsbewijs uit de Duitse bezetting is terug. Sinds oktober moet iedereen bij het aanvragen van een paspoort zijn vinderafdruk laten afnemen. Nee, dat gebeurt niet meer primitief met inkt zoals in 1941. In 2010 tast een discreet elektronisch apparaatje de vingertop af. Door de invoering van dit biometrisch kenmerk voldoet Nederland braaf aan een Europese richtlijn die onder druk van Big Brother aan de overkant van de oceaan is uitgevaardigd. Nederland is echter veel verder gegaan dan werd voorgeschreven door de vingerafdrukken centraal op te slaan. Dat gebeurde in 1941 ook. Toen moest een persoonsbewijs dat er onecht uitzag, worden opgestuurd naar Den Haag, waar in gebouw Kleykamp alle vingerafdrukken lagen opgeslagen. Deze bureaucratische perfectie heeft velen het leven gekost. Nu volstaat een druk op een computerknop: iedere burger is opeens een crimineel.

De gelatenheid waarmee deze verregaande aantasting van de vrijheid is aanvaard, is verbijsterend: waar is de Hollandse geest van de ware vrijheid gebleven?

1941-09 persoonsbewijs

Vrijdenkerswandeling te Amsterdam 15 april 2010

22 januari 2010 door Henk
15 april 2010
10:00tot17:00

Wanneer: woensdag 15 april 2010, vanaf  10 uur tot ongeveer 17 uur.
Startplaats
: Amsterdam Centraal Station, eerste klas wachtkamer, 10 uur.
Kosten
: € 17,50 (inclusief bezoek synagoge, Multatulihuis en koffie).

Vrijdenken en samen wandelen, een ideale combinatie

Op woensdag 15 oktober vanaf 10.00 uur wordt er weer een vrijdenkerswandeling gehouden. In Amsterdam, Nederlands stad met de verreweg de meeste vrijdenkersmonumenten, wandelen we met een klein groepje in vier à vijf uur langs tien bezienswaardigheden.

We beginnen om 10 uur op het Centraal Station op het eerste perron, in de eerste klas wachtkamer (linkeringang), sinds jaren in gebruik als ‘grand café’. U krijgt daar een kopje koffie aangeboden. Vanaf 10.15 uur lopen we de stad in, over het Damrak, langs Hotel Krasnapolsky, waar in de roerige dertiger jaren van de vorige eeuw vele vrijdenkersprotestvergaderingen werden gehouden. En waar in 2006 het 150-jarig bestaan van onze vereniging werd gevierd. Dan langs de Warmoesstraat, waar De Dageraad werd opgericht, naar de Oudezijdsvoorburgwal 231, langs het Athenaeum Illustre (de voorloper van de UvA), opgericht in 1632. We lopen door de Oudemanhuispoort naar het Jonas Daniel Meijerplein. Hij is de eerste rechtskundige die zich afvraagt in hoeverre de levensomstandigheden en de psychische gesteldheid van de dader deze tot het door hem gepleegde misdrijf hebben geleid. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit.

Lees verder »

Publiekslezing Een moraal zonder god

23 december 2009 door admin
21 november 2009
14:00tot18:00

Zaterdag 21 november, vanaf 14 uur te Rijswijk:

Publiekslezing: Moraal zonder god.
Een atheïstisch humanist over het goede leven.

Op zaterdag 21 november houdt filosoof en publicist Floris van den Berg een lezing met titel: “Moraal zonder god. Een atheïstisch humanist over het goede leven.” Mogen wij mensen met een handicap uitsluiten van de samenleving? Dieren houden voor bont of vlees? De grondstoffen van de wereld in een generatie opsouperen? Allemaal vragen waar een mens zich het hoofd over kan breken. Voor atheïsten en agnosten is er alleen het gezond verstand en de ideeën van anderen (denkers en schrijvers) om op dit soort vragen een antwoord te geven.

Lezing en discussie op zaterdag 21 november 14 uur, zaal de Deel te Rijswijk, Rijnweg 3b.

Hoe bepaal je je moraal als je geen god of religie kan volgen? Floris van den Berg schreef onlangs het boek: Filosofie voor een betere wereld. Hij verwerkt daarin de visie van vele hedendaagse liberale, atheïstische en humanistische filosofen. Inspiratiebronnen zijn bijvoorbeeld John Rawls, Peter Singer, Martha Nussbaum, Paul Cliteur en Paul Kurtz. Hij omschrijft een denkmethode die behulpzaam is bij al die verschillende vraagstukken. Niet alleen hoe wij kunnen denken over omgaan met andere mensen. Hij kijkt ook kritisch naar de omgang met dieren en het milieu. Kernvraag bij al het handelen is: heeft mijn handeling lijden of geluk tot gevolg? ? Wat nu als ik moet kiezen tussen lijden van mens en lijden van dieren? Moet onze moraal op de schop? Komen we er helemaal uit met deze theorie? Volgens van den Berg moeten wij concluderen dat wij er tot dusver een potje van hebben gemaakt. Denk mee met hem en u komt misschien tot de conclusie dat u feminist, vegetariër en milieuactivist zou moeten worden. Spannende onderwerpen waarover Floris van den Berg graag met u verder praat. Luister en discussieer mee op 21 november in Rijswijk.

Lees verder »